Bể tách mỡ (hay bẫy mỡ) là thiết bị xử lý nước thải sơ bộ được thiết kế để lọc tách dầu mỡ thừa và chất thải rắn trước khi nước chảy vào hệ thống thoát nước chung, giúp ngăn chặn tình trạng tắc nghẽn đường ống hiệu quả. Sản phẩm hoạt động dựa trên nguyên lý đảo chiều dòng chảy và chênh lệch trọng lượng, thường được làm từ Inox 304 bền bỉ hoặc nhựa composite.
Việc lựa chọn đúng loại bể tách mỡ dựa trên quy mô sử dụng là yếu tố tiên quyết để đảm bảo hiệu quả lọc và tối ưu chi phí đầu tư. Các dòng sản phẩm hiện nay được chia thành ba nhóm chính phục vụ từ nhu cầu dân dụng đến hệ thống bếp công nghiệp công suất lớn.
Lượng dầu mỡ phát sinh lớn mỗi ngày từ khâu chiên, xào, rửa. Bể tách mỡ đặt dưới chậu rửa hoặc cụm rửa công nghiệp sẽ giữ mỡ ngay tại nguồn, giảm rủi ro tắc nghẽn trong giờ cao điểm. Với quy mô 50–80 suất ăn/ngày, dung tích từ 50–100 lít là lựa chọn khả thi để đảm bảo hiệu suất vận hành.
Hệ thống bếp phân tán theo khu vực (buffet, bếp nóng, bếp bánh) cần giải pháp đồng bộ để duy trì lưu thoát ổn định cho toàn khu.
Khu căng tin và khu chế biến thực phẩm bắt buộc phải lắp bể tách mỡ nhằm đáp ứng yêu cầu môi trường của dự án. Với lưu lượng lớn, giải pháp dạng âm sàn dung tích lớn hoặc bể tùy biến theo bản vẽ kỹ thuật sẽ tối ưu hơn về vận hành.
Khu ẩm thực (food court) có nhiều điểm xả tập trung; lựa chọn bể dạng module cho từng quầy kết hợp một bể trung tâm giúp dễ bảo trì theo ca.
Bể tách mỡ giúp giảm mạnh tần suất thông tắc, súc rửa đường ống và dừng máy đột xuất. Xét ở góc độ tổng chi phí sở hữu (TCO), khoản CAPEX ban đầu nhỏ hơn nhiều so với chi phí OPEX phát sinh khi không có tách mỡ tại nguồn.
Dòng chảy được điều hòa qua 3 ngăn, cặn rắn giữ lại ở rọ lọc, mỡ nổi tách biệt — nhờ đó hệ thống không “nghẹt” bất ngờ trong khung giờ cao điểm. Hoạt động kinh doanh của Quý khách không bị gián đoạn, trải nghiệm thực khách được bảo đảm.
Đường ống, bơm, bể gom và các thiết bị xử lý phía sau ít bị đóng bám, tuổi thọ kéo dài. Việc vệ sinh bể định kỳ đúng quy trình cũng nhẹ nhàng hơn so với xử lý tắc nghẽn trong ống ngầm.
Lắp đặt và vận hành bể tách mỡ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu về xử lý nước thải trước khi xả, giảm rủi ro vi phạm và chi phí khắc phục. Đây là nền tảng để tích hợp các bước xử lý tiếp theo theo đúng tiêu chuẩn của dự án.
Bể tách mỡ hoạt động dựa trên nguyên lý chênh lệch trọng lượng, sử dụng cấu trúc 3 ngăn thông minh để lọc rác, tách dầu mỡ và xả nước đã qua xử lý.
Bể tách mỡ tiêu chuẩn gồm 3 ngăn chính. Thiết kế phổ biến và hiệu quả nhất là mô hình 3 khoang làm việc liên tiếp nhau, tạo ra các vùng chức năng: chặn rác, tách dầu mỡ và thu nước sạch. Cách tổ chức này giúp dòng chảy giảm tốc, hạn chế xoáy, và tạo đủ điều kiện để các pha tách rời nhau theo đặc tính vật lý. Vật liệu thường dùng là inox vệ sinh (như inox 304) để bảo đảm độ bền vật liệu và dễ vệ sinh.
Nước thải từ chậu rửa đi vào khoang đầu tiên và được giữ lại rác thô bằng giỏ lọc inox. Cơ cấu giỏ lọc có tay nắm để thao tác nhanh, giảm thời gian cho công tác vệ sinh. Khi rác thô được loại bỏ, dòng chảy giảm nhiễu động, hạn chế kéo theo mỡ và bùn sang khoang sau. Đây là bước tiền xử lý quan trọng, đặc biệt khi kết nối trực tiếp dưới Chậu rửa công nghiệp có lưu lượng lớn và nhiều vụn thực phẩm.
Khoang thứ hai có diện tích hữu ích lớn để tạo vùng lắng yên. Nhờ chênh lệch trọng lượng riêng, dầu mỡ nổi lên bề mặt thành lớp “scum”, còn bùn cặn lắng xuống đáy. Hệ vách ngăn và ống dẫn trung gian được bố trí để nước đi qua tầng giữa – vùng sạch nhất – đồng thời tránh quấy động hai lớp trên/dưới.
Nước đã tách mỡ được dẫn sang khoang cuối qua cửa tràn hoặc ống chữ T đặt ở cao độ tối ưu. Tại đây, dòng nước ổn định trước khi thoát ra hệ thống chung; thiết kế này giúp hạn chế hoàn nguyên mỡ trở lại đường ống.
Trang bị bể tách mỡ không chỉ là giải pháp kỹ thuật bắt buộc đối với các cơ sở kinh doanh ăn uống mà còn mang lại lợi ích kinh tế thiết thực dài hạn. Thiết bị giúp xử lý triệt để các vấn đề liên quan đến dầu mỡ thừa, bảo vệ hạ tầng thoát nước của công trình.
Nhóm gia đình thường dùng thùng 20–30L đặt dưới chậu rửa; nhóm nhà hàng/thương mại phổ biến từ 50–500L; nhóm công nghiệp từ 500L đến hàng m3. Dữ liệu thị trường cho thấy mức 60L thường đáp ứng tốt quy mô 50–80 suất ăn/ngày (cấu hình 3 ngăn, có rọ lọc rác), trong khi các nhà máy hoặc bếp trung tâm cần bể lớn, chế tạo theo yêu cầu để xử lý lưu lượng cao.
Inox 304/316 nổi bật về vệ sinh và chống ăn mòn; Composite FRP có ưu thế trọng lượng nhẹ và kháng hóa chất, đặc biệt phù hợp khi chôn ngầm; bê tông/xây gạch chi phí đầu tư thấp nhưng dễ thấm và khó vệ sinh; HDPE thường là bể đúc sẵn dung tích nhỏ.
Gồm lắp nổi (đặt dưới chậu rửa) và âm sàn (chôn ngầm). Lắp nổi triển khai nhanh, thuận tiện bảo trì; âm sàn gọn diện tích, phù hợp công trình quy mô lớn hoặc có thiết kế ngay từ đầu.
Để đảm bảo hiệu quả tách mỡ tối ưu và độ bền cho thiết bị, khách hàng cần cân nhắc kỹ lưỡng về dung tích và chất liệu trước khi mua. Bên cạnh đó, việc tuân thủ quy trình vệ sinh định kỳ là yếu tố then chốt để bể hoạt động ổn định.
Đặt bể ngay dưới chậu rửa giúp duy trì nhiệt của dòng thải, hạn chế đông đặc mỡ trong ống. Không gian xung quanh cần đủ để mở nắp, rút giỏ lọc và thao tác vớt mỡ. Lưu ý bố trí khu vực thoát sàn và vệ sinh tại chỗ; kết hợp Vỉ thoát sàn inox để thu gom nước rửa tràn, giữ khu vực khô ráo và an toàn trượt ngã.
Kiểm tra ký hiệu IN/OUT trên thân bể trước khi đấu nối để dòng chảy đi theo đúng thứ tự 3 ngăn. Dùng phụ kiện và keo dán/siết kẹp đúng cỡ, thử kín bằng nước trước khi đưa vào sử dụng. Độ dốc đường ống cần ổn định, tránh gấp khúc gây ứ đọng và giảm lưu lượng thực.
Giỏ lọc phải nằm ở ngăn đầu để giữ rác thô, tránh trôi sang ngăn tách gây tắc nghẽn. Các vách ngăn cần đóng khớp, không hở mép để buộc nước đi theo khe – qua đáy – hoặc tràn đỉnh theo thiết kế. Việc lắp đúng giúp dầu mỡ nhẹ nổi tập trung ở ngăn giữa, tạo mặt thoáng tĩnh để tách mỡ hiệu quả.
Vận hành thử bằng nước sạch ở lưu lượng tương đương thực tế để quan sát dòng chảy. Kiểm tra kỹ các mối ghép, co – cút, bích kẹp và mép nắp. Nếu phát hiện rò rỉ hoặc dòng chảy xoáy mạnh, cần hiệu chỉnh ngay trước khi đưa vào sử dụng chính thức.
Với bếp lưu lượng cao, tần suất cần dày hơn để tránh tràn mỡ. Quan sát độ dày lớp mỡ trên ngăn giữa và điều chỉnh lịch vệ sinh theo thực tế. Ghi chép vào sổ ca để theo dõi xu hướng và tối ưu nguồn lực.
Bể tách mỡ thường được lắp đặt ngay dưới chậu rửa (đối với gia đình, quán nhỏ) hoặc chôn âm sàn (đối với hệ thống công nghiệp lớn) để tối ưu hiệu quả lọc ngay tại nguồn thải và tiết kiệm diện tích.
Tùy thuộc vào lượng mỡ thải, với gia đình nên vệ sinh định kỳ 1 lần/tuần. Đối với nhà hàng hoặc bếp ăn công nghiệp hoạt động liên tục, cần vệ sinh hàng ngày hoặc 2-3 ngày/lần để tránh đầy tràn và tắc nghẽn.
Nên ưu tiên Inox 304 vì khả năng chịu nhiệt cao, chống ăn mòn bởi axit và hóa chất trong nước thải tốt hơn hẳn nhựa hoặc composite, đảm bảo độ bền lâu dài cho hệ thống.
Dung tích bể được tính dựa trên lưu lượng nước thải và số lượng khẩu phần ăn. Ví dụ, gia đình thường dùng loại 20L-40L, trong khi nhà hàng nhỏ cần từ 70L-100L và bếp công nghiệp lớn cần loại trên 200L.